Rola opiekuna medycznego w opiece nad seniorami
Wiele osób po raz pierwszy spotyka się z zawodem opiekuna medycznego dopiero wtedy, gdy ktoś bliski zaczyna wymagać stałej opieki. To profesja, o której nadal mówi się zbyt mało, choć jej znaczenie w opiece nad seniorami stale rośnie. Opiekun medyczny nie jest ani „pomocą domową”, ani pielęgniarką. To zawód medyczny wymagający nauki, praktyki i zdania państwowego egzaminu zawodowego.
Opiekun medyczny to zawód medyczny, a nie zwykła pomoc przy seniorze
W świadomości wielu osób nadal funkcjonuje przekonanie, że opieka nad osobą starszą polega głównie na zrobieniu zakupów, ugotowaniu obiadu czy posprzątaniu mieszkania. Tymczasem opiekun medyczny wykonuje znacznie bardziej odpowiedzialną pracę. To osoba posiadająca konkretne kwalifikacje zawodowe i przygotowanie do pracy z osobami chorymi, niesamodzielnymi oraz seniorami wymagającymi codziennego wsparcia. Aby zostać opiekunem medycznym, nie wystarczy sama empatia czy doświadczenie życiowe. Konieczne jest ukończenie szkoły, zdobycie wiedzy z zakresu opieki medycznej, anatomii, higieny, pierwszej pomocy czy chorób wieku podeszłego, a następnie zdanie egzaminu zawodowego potwierdzającego kwalifikacje. To właśnie dlatego opiekun medyczny może wykonywać czynności, których nie wykonuje zwykła opiekunka osoby starszej.
Czym różni się opiekun medyczny od opiekunki i pielęgniarki?
Wiele osób myli dziś te zawody, choć zakres kompetencji każdego z nich wygląda inaczej. Opiekunka osoby starszej najczęściej skupia się przede wszystkim na pomocy w codziennym życiu seniora. Pomaga w przygotowywaniu posiłków, zakupach, organizacji dnia, podaje leki, kontroluje stan pacjenta. Opiekun medyczny natomiast posiada wymagane kwalifikacje zawodowe i przygotowanie do wykonywania określonych czynności medyczno-opiekuńczych. Potrafi nie tylko pomóc seniorowi w codziennym funkcjonowaniu, ale również ocenić jego podstawowy stan zdrowia, obserwować zmiany samopoczucia czy wykonywać czynności wynikające z zaleceń lekarza i pielęgniarki. W praktyce oznacza to znacznie większą odpowiedzialność i szerszy zakres kompetencji.
Z kolei pielęgniarka wykonuje inne zadania i posiada inne uprawnienia zawodowe, ponieważ jest to odrębny zawód medyczny. W praktyce zarówno pielęgniarka, jak i opiekun medyczny bardzo często współpracują ze sobą w opiece nad pacjentem i wzajemnie się uzupełniają. Opiekun medyczny odpowiada przede wszystkim za codzienne wsparcie osoby chorej lub niesamodzielnej, obserwację jej stanu zdrowia, pomoc w czynnościach pielęgnacyjnych i opiekuńczych oraz realizację wybranych działań zgodnie z zaleceniami personelu medycznego. Pielęgniarka natomiast zajmuje się bardziej zaawansowanymi procedurami medycznymi wynikającymi z jej kompetencji zawodowych.
Najprościej można powiedzieć, że opiekunka pomaga seniorowi w codziennym życiu, pielęgniarka odpowiada za czynności stricte medyczne, a opiekun medyczny łączy opiekę nad podopiecznym z profesjonalnym przygotowaniem do pracy z osobą chorą i niesamodzielną.
Zakres obowiązków opiekuna medycznego jest znacznie większy, niż wielu osobom się wydaje
Osoby, które nigdy wcześniej nie miały kontaktu z tym zawodem, często są zaskoczone, jak szerokie kompetencje posiada opiekun medyczny. To nie jest wyłącznie pomoc seniorowi w codziennym funkcjonowaniu. Opiekun medyczny wykonuje również wiele czynności związanych z opieką zdrowotną, pielęgnacją i obserwacją stanu pacjenta. Do jego obowiązków należy m.in. pomoc osobom chorym i niesamodzielnym przy codziennej higienie, ubieraniu, spożywaniu posiłków czy przemieszczaniu się. Opiekun medyczny pomaga również osobom karmionym w sposób specjalistyczny, m.in. przez zgłębnik lub gastrostomię PEG. Potrafi rozpoznawać problemy związane z odżywianiem i obserwować, czy senior przyjmuje odpowiednią ilość płynów oraz posiłków. Zakres kompetencji obejmuje także wykonywanie wybranych czynności diagnostycznych i kontrolnych. Opiekun medyczny może wykonywać pomiary podstawowych parametrów, takich jak ciśnienie tętnicze, tętno czy poziom cukru we krwi za pomocą glukometru. W określonych sytuacjach uczestniczy również w wykonywaniu testów diagnostycznych oraz pobieraniu materiału do badań laboratoryjnych, m.in. moczu, kału czy materiału do badań mikrobiologicznych.
Bardzo ważną częścią pracy opiekuna medycznego jest także pielęgnacja osób przewlekle chorych i leżących. Dotyczy to m.in. profilaktyki przeciwodleżynowej, pielęgnacji stomii, wymiany worków stomijnych czy pomocy osobom z problemami neurologicznymi i otępiennymi, w tym cierpiącym na demencję. Opiekun medyczny pomaga również przy ćwiczeniach usprawniających, aktywizacji seniora i wspiera go w odzyskiwaniu możliwie największej samodzielności.
W swojej codziennej pracy współpracuje z lekarzami, pielęgniarkami oraz rodziną podopiecznego. Musi więc nie tylko posiadać wiedzę i praktyczne umiejętności, ale również umieć obserwować stan zdrowia seniora i odpowiednio reagować na pojawiające się zmiany. To właśnie dlatego zawód opiekuna medycznego wymaga profesjonalnego przygotowania, praktyki i zdobycia kwalifikacji potwierdzonych egzaminem zawodowym.
O pracy opiekuna medycznego wciąż mówi się za mało
Społeczeństwo starzeje się coraz szybciej, a liczba osób wymagających profesjonalnej opieki stale rośnie. Mimo to wiele osób nadal nie wie, że istnieje zawód opiekuna medycznego i jak ważną rolę pełni on w opiece nad seniorami. Najczęściej jego znaczenie dostrzega się dopiero wtedy, gdy ktoś bliski zaczyna potrzebować codziennego wsparcia. Opiekun medyczny to zawód wymagający wiedzy, praktycznych umiejętności, odporności psychicznej i ogromnej odpowiedzialności. To osoba, która każdego dnia pomaga seniorowi zachować godność, bezpieczeństwo i możliwie największy komfort życia. Choć często pracuje w cieniu innych zawodów medycznych, dla wielu podopiecznych staje się najważniejszym wsparciem w codziennym funkcjonowaniu.
